Sâm Ngọc Linh được phát hiện ở đâu và khi nào?

Một buổi sáng giữa tháng 3 năm 1973, ở độ cao khoảng 1.800m trên dãy Ngọc Linh, đoàn điều tra dược liệu Khu 5 bắt gặp một loại nhân sâm chưa từng được khoa học ghi nhận tại khu vực này. Cột mốc đó mở đầu hành trình từ cây thuốc bản địa của người Xơ Đăng đến loài mang tên khoa học Panax vietnamensis, hay còn được biết đến cái tên là nhân sâm Ngọc Linh. 

Sâm Ngọc Linh được phát hiện ở đâu?

Theo lời kể của dược sĩ Đào Kim Long được cơ quan nhà nước đăng tải, cây đầu tiên được đoàn tìm thấy trên núi Ngọc Linh lúc 9 giờ sáng ngày 19 tháng 3 năm 1973. Dãy Ngọc Linh nằm trên khu vực giáp ranh ngày nay giữa Quảng Nam và Kon Tum. 

Địa danh Ngọc Linh vì thế trở thành tên gọi phổ biến của loài sâm này. Tên này đã giúp phân biệt sâm Ngọc Linh với các loại sâm khác trong thương mại. 

Sâm Ngọc Linh được phát hiện khi nào?

Cột mốc thời gian được nhắc đến nhiều nhất trong tài liệu chính thống là ngày 19 tháng 3 năm 1973. Trước đó, từ năm 1970, dược sĩ Đào Kim Long được giao nhiệm vụ khảo sát cây thuốc tại chiến trường miền Trung. Việc tìm thấy cây thuộc chi Panax ở khoảng vĩ độ 15 có ý nghĩa khoa học vì đã mở rộng hiểu biết lúc bấy giờ về vùng phân bố của loại nhân sâm này. 

Từ phát hiện thực địa đến tên khoa học

“Được phát hiện” và “được định danh khoa học” là hai mốc thời gian khác nhau. Sau giai đoạn khảo sát và nghiên cứu, loài nhân sâm này được công bố với tên Panax vietnamensis Ha et Grushv. vào năm 1985. Cơ sở dữ liệu danh pháp thực vật quốc tế ghi nhận tên loài, khi mà tác giả đã công bố và xuất bản năm 1985. 

Ai là người phát hiện sâm Ngọc Linh?

Đoàn điều tra dược liệu Ban Dân y Khu 5 do dược sĩ Đào Kim Long hướng dẫn được ghi nhận là lực lượng tìm thấy loài sâm này trong đợt khảo sát năm 1973. Tuy nhiên, người Xơ Đăng đã biết và sử dụng cây từ trước với tên gọi địa phương là “củ ngải rọm con” hay “thuốc giấu” với hàm ý đây là loại thuốc bí truyền được cất giữ, bảo vệ như báu vật của núi rừng. Vì vậy, cách diễn đạt chính xác nhất phải là đoàn khảo sát đã đưa cây vào hồ sơ nghiên cứu khoa học, chứ không phải là đời sống đồng bào dân tộc chưa từng biết đến loại cây này. 

Cách kiểm tra thông tin Sâm Ngọc Linh đáng tin cậy

Khi đọc một bài giới thiệu, hãy đối chiếu tối thiểu ba điểm: tên khoa học đầy đủ, địa điểm gắn với dãy Ngọc Linh và sự tách bạch giữa mốc phát hiện năm 1973 với mốc định danh năm 1985. Với sản phẩm thương mại, cần kiểm tra thêm nguồn gốc lô hàng và hồ sơ chất lượng thay vì chỉ dựa vào câu chuyện lịch sử.

Hình ảnh vườn trồng Sâm Ngọc Linh

Kết luận

Sâm Ngọc Linh được đoàn điều tra dược liệu Khu 5 tìm thấy trên dãy Ngọc Linh vào ngày 19 tháng 3 năm 1973, tại độ cao khoảng 1.800 m. Loài sau đó được công bố khoa học với tên Panax vietnamensis vào năm 1985. Hai mốc này nên luôn được trình bày cùng nhau để câu chuyện vừa hấp dẫn vừa chính xác. Nếu bạn đang tìm hiểu sâu hơn, hãy đọc tiếp bài “Sâm Ngọc Linh phân bố tự nhiên tại những khu vực nào?” trên website của chúng tôi để phân biệt nơi loài mọc tự nhiên với vùng đang trồng hoặc thử nghiệm.

Lưu ý an toàn

Thông tin trong bài nhằm mục đích giáo dục và nhận diện lịch sử, không thay thế tư vấn y tế. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe hoặc thực phẩm chức năng có thành phần từ sâm Ngọc Linh không phải là thuốc và không có tác dụng thay thế thuốc chữa bệnh.